Ο Λιμένας Κερκύρας όπως προαναφέρθηκε αποτελεί κρίσιμη εθνική υποδομή, διαδραματίζοντας καίριο ρόλο στη θαλάσσια σύνδεση της Ελλάδας με τη Δυτική Ευρώπη, κυρίως μέσω της γραμμής Αδριατικής. Ο χαρακτήρας του ως επιβατικού και εμπορευματικού λιμένα, η στρατηγική του θέση, καθώς και η λειτουργία του εντός πυκνοδομημένου αστικού ιστού, διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο και ευαίσθητο περιβάλλον παροχής υπηρεσιών.
Προκειμένου να παρέχονται στους χρήστες, ευκολίες υποδοχής αποβλήτων με τον πλέον προσήκοντα τρόπο θα πρέπει να εξασφαλίζεται στους παρόχους λιμενικών υπηρεσιών κατάλληλος και επαρκής θαλάσσιος και χερσαίος χώρος, εντός της περιοχής αρμοδιότητας του Ο.Λ.ΚΕ. ΑΕ., για την ετοιμότητα του εξοπλισμού και των μέσων τους (απορριμματοφόρα, πλωτά μέσα, βυτία, οχήματα μεταφοράς κάδων, containers, δεξαμενές κλπ.). Οι χώροι του λιμένα της Κέρκυρας είναι διαμορφωμένοι έτσι ώστε να εξυπηρετούνται οι χρήστες για συγκεκριμένες υπηρεσίες ενώ η εν λόγω λιμενική υπηρεσία θα πρέπει να παρέχεται ανελλιπώς και χωρίς καθυστέρηση. Όμως, όπως προαναφέρθηκε, τα χαρακτηριστικά του λιμένα της Κέρκυρας είναι τέτοια που ο διαθέσιμος χώρος είναι περιορισμένος.
Οι συνθήκες υπό τις οποίες λειτουργεί ο Λιμένας Κερκύρας, αναφορικά με την σπάνη γης και στενότητα των διαθέσιμων χερσαίων και θαλάσσιων χώρων, την κίνηση των πλοίων και την τουριστική και επιβατική κίνηση του Λιμένα, δεν έχουν μεταβληθεί επί τα βελτίω, προκειμένου να υπάρξει δυνατότητα δραστηριοποίησης περισσότερων παρόχων παραλαβής και διαχείρισης των υγρών και στερεών καταλοίπων και αποβλήτων πλοίων, αλλά μάλλον μεταβλήθηκαν επί τα χείρω, δεδομένης της αυξητικής τάσης που παρουσιάζει η κίνηση του Λιμένα, ως προς τον αριθμό των καταπλεόντων πλοίων και συνακόλουθα των μετακινούμενων οχημάτων και επιβατών.
Για τους λόγους αυτούς η πρόταση που διατυπώνει προς διαβούλευση η Ο.Λ.ΚΕ. Α.Ε., κατ’ εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης του Κανονισμού, που για ειδικούς λόγους επιτρέπει τον περιορισμό των παρόχων, κρίνει επιβεβλημένη την διατήρηση του μοντέλου περιορισμού των παρόχων για τη λιμενική υπηρεσία συλλογής αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου πλοίων, σε έναν πάροχο για την παραλαβή των στερεών και σε έναν πάροχο για την παραλαβή των υγρών καταλοίπων και αποβλήτων πλοίων, για τους παρακάτω λόγους:
6.1 Χωρικοί και Λειτουργικοί Περιορισμοί – Σπανιότητα γης
Οι υφιστάμενοι ακάλυπτοι χώροι της χερσαίας ζώνης του Λιμένα Κερκύρας έχουν ήδη χωροθετηθεί και διατεθεί σε κρίσιμες υποδομές και δραστηριότητες, όπως θέσεις ελλιμενισμού πλοίων διαφόρων κατηγοριών, αποβάθρες, ζώνες πρόσδεσης πλοίων, περιοχές φορτοεκφορτώσεων, διαδρόμους κίνησης πεζών, οδούς κυκλοφορίας οχημάτων, χώρους στάθμευσης, περιοχή υδατοδρομίου κλπ.
Αυτή η πραγματικότητα, περιορισμένων χερσαίων χώρων του Λιμένα, σε συνδυασμό με τη γεωμορφολογική ιδιομορφία του Λιμένα, σύμφωνα με την οποία η χερσαία ζώνη του εμφανίζει ιδιαίτερη στενότητα, λόγω της άμεσης γειτνίασης με τον αστικό ιστό της πόλης, δημιουργεί ένα πλαίσιο χωρικής συμφόρησης που αποκλείει τη δυνατότητα διάθεσης νέων κατάλληλων ζωνών για πρόσθετες υποδομές ή τον απαιτούμενο εξοπλισμό για περισσότερους παρόχους. Η λειτουργία περισσότερων παρόχων προϋποθέτει πρόσθετες εγκαταστάσεις μεγάλης χωρικής επιβάρυνσης, όπως σταθμοί προσωρινής αποθήκευσης, επιπλέον δεξαμενή για τα υγρά κατάλοιπα, επιπλέον οχήματα και containers, πλέον των υφιστάμενων τα οποία θα πρέπει να διατεθούν σε κάθε πάροχο χωριστά, προκειμένου αυτός να αναπτύξει την δραστηριότητά του. Πλην όμως στην λιμενική ζώνη δεν υφίστανται επιπλέον χώροι προς διάθεση, ούτε άλλα μέσα και εγκαταστάσεις μπορούν να ενταχθούν στον ήδη περιορισμένο και επιβαρυμένο επιχειρησιακό χώρο του λιμένα χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η βασική του λειτουργικότητα του.
Η απουσία νέων ζωνών ασφαλούς και απομονωμένης χωροθέτησης για εξοπλισμό πολλών παρόχων, σε συνδυασμό με την πολυπλοκότητα του αστικού και κυκλοφοριακού περιβάλλοντος, συνηγορούν υπέρ της διατήρησης του ισχύοντος καθεστώτος περιορισμένου του αριθμού των παρόχων σε έναν πάροχο για την συλλογή και διαχείριση των υγρών και σε έναν πάροχο για την συλλογή και διαχείριση των στερεών αποβλήτων.
Εξ άλλου, ο λιμένας Κερκύρας συνδέεται με τον πολεοδομικό ιστό της πόλης και δεν υφίσταται περιθώριο για επέκταση της λιμενικής ζώνης προκειμένου να βρεθούν επιπλέον χώροι προς διάθεση σε περισσότερους παρόχους για την παραλαβή των καταλοίπων και των αποβλήτων των πλοίων. Όμως ούτε λειτουργική ανακατανομή των διατεθέντων χώρων μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς, χωρίς υποβάθμιση ή ακύρωση κρίσιμων λιμενικών λειτουργιών.
Σύμφωνα όμως με τις διαπιστώσεις της από 15/6/2026 Τεχνικής Έκθεσης Περιγραφής υφιστάμενων και επικείμενων εκμεταλλεύσεων και χρήσεων γης της λιμενικής ζώνης του Λιμένα Κερκύρας, που υπογράφει ο διευθυντής τεχνικών υπηρεσιών του Λιμένα κ. Αριστείδης Μπατσούλης:
«μορφολογικό χαρακτηριστικό του λιμένα Κερκύρας αποτελεί η στενή χερσαία ζώνη του και ο συνωστισμός των διαφόρων χρήσεων και δραστηριοτήτων στους περιορισμένους χώρους της. …
Στην χερσαία ζώνη του Λιμένα Κερκύρας, οι υφιστάμενες χρήσεις, εκμεταλλεύσεις και δραστηριότητες καλύπτουν πλήρως όλες τις επιφάνειες και δεν υφίστανται «αργοί» (ανεκμετάλλευτοι ή άνευ χρήσεως) υπαίθριοι χώροι, προς διάθεση σε άλλες χρήσεις.»
«Για την δραστηριοποίηση έστω και ενός μόνο επιπλέον παρόχου για την παραλαβή υγρών καταλοίπων και ενός μόνο επιπλέον παρόχου για την παραλαβή στερεών καταλοίπων, θα έπρεπε να υφίστανται, επιπλέον χώροι συνολικής επιφανείας 1500 τμ (600 τμ περίπου για τα υγρά κατάλοιπα και 900 τμ περίπου για τα στερεά κατάλοιπα). Διαπιστώνεται όμως ότι ελεύθεροι προς διάθεση χώροι δεν υφίστανται σε ουδένα σημείο της λιμενικής ζώνης, ούτε από ποσοτική ούτε από ποιοτική άποψη.»
6.1.1 Ειδικότεροι περιορισμοί για τα υγρά απόβλητα
Η ιδιαίτερη φύση των υγρών πετρελαιοειδών αποβλήτων και οι χωρικοί και λειτουργικοί περιορισμοί του λιμένα Κερκύρας καθιστούν επιβεβλημένη μια εξειδικευμένη προσέγγιση στο σχεδιασμό του συστήματος υποδοχής τους.
Ο παράλληλος ελλιμενισμός μεγάλων πλοίων, σε συνθήκες στενότητας χώρου επιβάλλει ένα σύστημα διαχείρισης των αποβλήτων που δεν παρεμποδίζει τις ροές παραλαβής τους και δεν προκαλεί ζητήματα κυκλοφοριακής συμφόρησης και ασφάλειας της λιμενικής εγκατάστασης. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΟΛΚΕ έχει εφαρμόσει, με βάση τις ισχύουσες περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, μια μεθοδολογία που συνδυάζει συλλογή μέσω βυτιοφόρων και παραλαβή με πλωτά μέσα, με προσωρινή αποθήκευση σε πλωτή εγκατάσταση και σε σταθερή μονάδα αποθήκευσης (δεξαμενή) στη χερσαία ζώνη του λιμένα. Το σχήμα αυτό έχει αποδειχθεί εξαιρετικά αποδοτικό και περιβαλλοντικά ασφαλές, στοιχείο που αποτυπώνεται στο εγκεκριμένο Σχέδιο Παραλαβής και Διαχείρισης Αποβλήτων.
Όπως επισημαίνεται στην από 15/6/2026 Τεχνική Έκθεση Περιγραφής της Λιμενικής Ζώνης του Λιμένα Κερκύρας για την παροχή της ευκολίας υποδοχής υγρών αποβλήτων
«χώρος επιφανείας 200 τμ περίπου που διατίθεται στον πάροχο υπηρεσιών παραλαβής υγρών αποβλήτων και καταλοίπων πλοίου για την παραμονή των χρησιμοποιούμενων μέσων και οχημάτων και έμπροσθεν αυτού χώρος ελιγμών οχημάτων επιπλέον 200 τμ περίπου. Οι ως άνω επιφάνειες είναι οι ελάχιστες αναγκαίες για την ανάπτυξη του απαιτούμενου εξοπλισμού και μέσων και για την εκτέλεση των αναγκαίων ελιγμών των οχημάτων που προβλέπονται στο Σχέδιο Παραλαβής και πρέπει να διαθέτει κατ’ ελάχιστο ο πάροχος της υπηρεσίας. Σημειώνεται ότι στον πάροχο παραλαβής υγρών καταλοίπων για την έδραση της δεξαμενής αποθήκευσης πετρελαιοειδών καταλοίπων έχει παραχωρηθεί και έτερος χώρος επιφανείας, μαζί με τον απαιτούμενο χώρο ελιγμών των οχημάτων που προσεγγίζουν την δεξαμενή, 200 τμ περίπου, που βρίσκεται πλησίον του κτιρίου του Κεντρικού Λιμεναρχείου Κερκύρας. Επίσης στο δυτικό μέρος της προβλήτας κρουαζιεροπλοίων, πλησίον του ανωτέρω χώρου, υφίσταται χώρος πρόσδεσης πλωτού μέσου αποθήκευσης και μεταφοράς υγρών καταλοίπων μήκους 80 μέτρων περίπου. Συνολικά διατίθεται στον πάροχο υγρών καταλοίπων επιφάνεια 600 τμ περίπου, πλέον του χώρου ελλιμενισμού της φορτηγίδας στην προβλήτα. Στους ανωτέρω χώρους, που δραστηριοποιείται ο πάροχος παραλαβής υγρών καταλοίπων, δεν είναι δυνατόν να δραστηριοποιηθεί, και έτερος πάροχος, διότι ο χώρος αυτός μόλις που επαρκεί για την ανάπτυξη των κατ’ ελάχιστο απαιτούμενων μέσων ενός παρόχου.
Εξ άλλου η υφιστάμενη δεξαμενή αποθήκευσης υγρών καταλοίπων που βρίσκεται πλησίον του κτιρίου του ΚΛΚ, δεν δύναται να εξυπηρετεί δύο παρόχους λόγω της χωριστής διαχείρισης των αποβλήτων από κάθε πάροχο, ενώ δεν υφίσταται διαθέσιμος έτερος χώρος για την εγκατάσταση άλλης δεξαμενής. Επίσης δεν είναι δυνατό να διατεθεί επιπλέον χώρος στις προβλήτες του Λιμένα για τον πρόσδεση άλλου πλωτού μέσου αποθήκευσης υγρών καταλοίπων, καθ’ ότι όλες οι θέσεις πρόσδεσης είναι δεσμευμένες για την χρήση από πλοία άλλου τύπου (Επιβατηγά – Οχηματαγωγά για Ιταλία, Αλβανία, Κρουαζιερόπλοια, μεγάλα τουριστικά σκάφη αναψυχής, Ρυμουλκά, πολεμικά, πλοία του ΛΣ, επιβατηγά – οχηματαγωγά ανοικτού και κλειστού τύπου, εξυπηρέτησης πορθμείου Κέρκυρας Ηγουμενίτσας, Ημερόπλοια, Αλιευτικά κλπ).»
Η σταθερή μονάδα προσωρινής αποθήκευσης των πετρελαιοειδών αποβλήτων αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της αδειοδότησης του λιμένα Κέρκυρας, ενώ η χρήση της διέπεται από περιβαλλοντικούς όρους (ΑΕΠΟ) που πρέπει να τηρούνται απαρέγκλιτα. Η χρήση της μονάδας αυτής παραχωρείται στον ανάδοχο που αναδεικνύεται από τον διαγωνισμό για τα υγρά απόβλητα, ο οποίος υπό την εποπτεία του ΟΛΚΕ έχει την ευθύνη ασφαλούς λειτουργίας της και τελικής διάθεσης των αποβλήτων της. Όπως επισημαίνεται στην ανωτέρω τεχνική έκθεση, η υφιστάμενη δεξαμενή δεν δύναται να εξυπηρετεί δύο παρόχους, λόγω χωριστής διαχείρισης των αποβλήτων από κάθε πάροχο, ενώ δεν υφίσταται διαθέσιμος έτερος χώρος για την εγκατάσταση άλλης δεξαμενής.
Περαιτέρω, η χρήση της δεξαμενής από περισσότερους παρόχους θα δυσχεράνει την εποπτεία εκ μέρους του ΟΛΚΕ, θα καταστήσει ασαφές το πλαίσιο ευθύνης εκάστου, ενώ θα προκαλέσει την ανάγκη συστήματος παρακολούθησης εισροών και εκροών των αποβλήτων από κάθε πάροχο, τριβές μεταξύ τους κλπ. Εξ άλλου, μια δεύτερη δεξαμενή στους χώρους αρμοδιότητας του Ο.Λ.ΚΕ. Α.Ε., και η διασφάλιση της σωστής λειτουργίας και ασφάλειας αυτής, απαιτεί μια σειρά από ενέργειες όπως η περίφραξη, δημιουργία λεκανών ασφαλείας, τήρηση επαρκών αποστάσεων κ.α., που θα καταλάμβαναν μεγάλο χώρο, που – όπως προαναφέρθηκε – δεν υπάρχει, αλλά και τροποποίηση του MASTER PLAN και της περιβαλλοντικής αδειοδότησης του λιμένα, χωρίς να προσφέρεται ουσιαστικό αντάλλαγμα από άποψη λειτουργίας αυτής.
Από την εμπειρία μας στην επίβλεψη για τη σωστή λειτουργία της εν λόγω δεξαμενής, κρίνουμε πως η διαχείριση της λειτουργίας της από περισσότερους παρόχους για τους ανωτέρω λόγους δεν είναι σκόπιμη.
Πέραν των παραπάνω, η δραστηριοποίηση πολλών παρόχων στις ευκολίες υποδοχής υγρών πετρελαιοειδών αποβλήτων θα δημιουργούσε σειρά πρόσθετων προβλημάτων, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα:
- Πιθανότητα συνεχών αλληλοεπικαλύψεων μεταξύ παρόχων, με χρονοβόρα διαδικασία “αναγνώρισης αρμοδιότητας”, οδηγώντας από την υποχρεωτική 24/7 εξυπηρέτηση όλων των πλοίων στη επιλεκτική παροχή υπηρεσιών. Σε συνθήκες ελευθέρου ανταγωνισμού δεν μπορεί να επιβληθεί σε κάθε πάροχο η 24ωρη κάλυψη όλων των θέσεων πλεύρισης όλο το έτος.
- Αύξηση τιμών και υποβάθμιση ποιότητας, λόγω έντονου ανταγωνισμού στη συλλογή, ενώ η επεξεργασία παραμένει μονοπωλιακή. Σε πολλά ευρωπαϊκά λιμάνια όπου λειτουργούν πολλοί πάροχοι συλλογής, οι τιμές είναι πολλαπλάσιες των ελληνικών.
- Κίνδυνος περιβαλλοντικά πλημμελούς διαχείρισης και ανεξέλεγκτων απορρίψεων, με σοβαρές συνέπειες για το θαλάσσιο περιβάλλον και το κύρος της χώρας, καθώς ο φορέας διαχείρισης θεωρείται τουλάχιστον «συμπαραγωγός» του αποβλήτου και φέρει ευθύνη.
- Σημαντική αποδυνάμωση των ελεγκτικών μηχανισμών (ΥΠΕΝ, ΥΝΑΝΠ, Λιμενική και Τελωνειακή Αρχή), καθώς ο έλεγχος ενός μόνο παρόχου είναι εφικτός, ενώ ο έλεγχος πολλών ταυτόχρονα μπορεί να καταστεί δυσχερής ή αδύνατος.
- Πολλαπλασιασμός του διοικητικού κόστους για τον Φορέα Διαχείρισης, ο οποίος θα πρέπει να ασκεί διακριτή παρακολούθηση, έλεγχο αδειοδοτήσεων, εκκαθαρίσεις, τήρηση μητρώων και υποβολή αναφορών για κάθε πάροχο ξεχωριστά.
- Αδυναμία επιβολής συνεχούς εξυπηρέτησης σε χρήστες με οικονομικές εκκρεμότητες· οι πάροχοι μπορούν να διακόψουν υπηρεσίες, με αποτέλεσμα ο Φορέας Διαχείρισης να κινδυνεύει από καταγγελίες για ανεπαρκείς ευκολίες και αξιώσεις αποζημιώσεων.
6.1.2 Ειδικότεροι περιορισμοί για τα στερεά απόβλητα
Ο Λιμένας Κερκύρας λόγω του μεγάλου αριθμού κρουαζιεροπλοίων που κατά την τουριστική περίοδο προσεγγίζουν τον Λιμένα, καλείται να δεχτεί και να διαχειριστεί μεγάλο αριθμό, τόσο σε όγκο όσο και σε ποικιλία, ρευμάτων αποβλήτων. Το εκάστοτε ρεύμα αποβλήτου διαχειρίζεται με περιβαλλοντικά ορθό τρόπο και σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, έχοντας ως προτεραιότητα τη διασφάλιση του υψηλού επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσια υγείας. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της ορθής αναγνώρισης του αποβλήτου για την ύπαρξη κάποιας επικίνδυνης ουσίας, την ταξινόμηση του, τη διασφάλιση της χρήσης κατάλληλης συσκευασίας για την ασφαλή μεταφορά του αποβλήτου, την κατάλληλη σήμανση για την παροχή πληροφοριών οι οποίες συνοδεύουν το απόβλητο σε όλα τα στάδια μέχρι την τελική διαχείρισή του (διάθεση/ανάκτηση).
Ο βασικός διαχωρισμός που προηγείται της ταξινόμησης έχει άμεση σχέση με τη δήλωση του παραγωγού/χρήστη για το αν τα απόβλητα που προτίθεται να παραδώσει είναι επικίνδυνα ή μη επικίνδυνα. Για τα μη επικίνδυνα απόβλητα πραγματοποιείται οπτικός έλεγχος για την επιβεβαίωση της πρότερης κοινοποίησης του παραγωγού και την επιλογή του κατάλληλου μέσου μεταφοράς αυτών (εμπορευματοκιβώτιο, όχημα κτλ). Κάθε μέσο μεταφοράς είναι ελεγμένο πριν την αποκομιδή ώστε να μπορεί να εγγυηθεί η ασφάλεια της μεταφοράς των αποβλήτων και να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος τυχόν ρύπανσης στο περιβάλλον. Κατόπιν αυτού, γίνεται διαχωρισμός στις κατηγορίες των μη επικινδύνων αποβλήτων, ώστε να πραγματοποιηθεί η μεταφορά προς τον κατάλληλα αδειοδοτημένο, για το εκάστοτε ρεύμα αποβλήτου, τελικό αποδέκτη.
Οι διαφορετικές κατηγορίες αποβλήτων καταχωρούνται βάσει όγκου σε επίσημο έγγραφο με προδιαγραφές ΙΜΟ και αποτελεί το αποδεικτικό της παράδοσης του πλοίου στις ευκολίες υποδοχής του Ο.Λ.ΚΕ. Α.Ε. Η χωριστή συλλογή & μεταφορά των διαφορετικών ρευμάτων αποβλήτων πραγματοποιείται λαμβάνοντας όλα τα απαιτούμενα μέτρα προφύλαξης και προστασίας, προς μονάδες τελικής διαχείρισης (διάθεση/ανάκτηση), κατάλληλα αδειοδοτημένες, στις οποίες θα οδηγείται το αντίστοιχο ρεύμα αποβλήτου. Η μη ύπαρξη κατάλληλων μονάδων διαχείρισης στο νησί Κέρκυρας προϋποθέτει και την μεταφορά ρευμάτων αποβλήτων σε μονάδες της ηπειρωτικής χώρας.
Στην λιμενική εγκατάσταση έχει διατεθεί χώρος για την τοποθέτηση μεγάλων κάδων και containers στα οποία τοποθετούνται προσωρινά, μέχρι την τελική μεταφορά τους σε ΧΥΤΑ ή Σταθμό Μεταφόρτωσης, τα πάσης φύσεως κατάλοιπα και τα οικιακού τύπου απορρίμματα, καθώς και επιπλέον χώρος για τα οχήματα εξυπηρέτησης και τον χώρο ελιγμών τους (απορριμματοφόρα, φορτηγά κλπ). Ο Χώρος που έχει διατεθεί είναι ο ελάχιστος αναγκαίος για την λειτουργία ενός παρόχου.
Όπως περιγράφεται στην ανωτέρω τεχνική έκθεση … «στον πάροχο της υπηρεσίας συλλογής και διαχείρισης των στερεών καταλοίπων (οικιακών αποριμμάτων κλπ) διατίθεται επιφάνεια 900 τμ περίπου. Απ’ την επιφάνεια αυτή τμήμα επιφανείας 450 τμ περίπου χρησιμοποιείται για την παραμονή του αναγκαίου εξοπλισμού και των μέσων του διαθέτει ο πάροχος και τμήμα επιφανείας 450 τμ περίπου που χρησιμοποιείται για την στάθμευση των οχημάτων (απορριμματοφόρων και φορτηγών οχημάτων για την παραλαβή και διαχείριση των στερεών αποβλήτων). Στον χερσαίο χώρο που δραστηριοποιείται ο πάροχος παραλαβής υγρών καταλοίπων αυτό δεν είναι δυνατόν να δραστηριοποιηθεί, και έτερος πάροχος, διότι ο χώρος αυτός μόλις που επαρκεί για την ανάπτυξη των κατ’ ελάχιστο απαιτούμενων μέσων ενός παρόχου».
Ελλείψει χώρου και καθώς δεν υφίσταται δυνατότητα να βρεθεί και να διατεθεί επιπλέον χώρος στην υπηρεσία παραλαβής και διαχείρισης αποβλήτων των πλοίων και καταλοίπων φορτίου, με τρόπου που ο εξοπλισμός πολλαπλών παρόχων θα βρίσκεται σε άμεση ετοιμότητα παροχής της υπηρεσίας και χωρίς η δραστηριοποίηση πολλαπλών παρόχων να δημιουργεί σοβαρά χωροταξικά προβλήματα στην εύρυθμη λειτουργία του λιμένα, κρίνεται ορθότερη η επιλογή μοντέλου με έναν πάροχο (ένας για υγρά – ένας για στερεά).
6.2 Κυκλοφοριακή επιβάρυνση και λειτουργική πολυπλοκότητα
Όπως διαπιστώνεται στην ανωτέρω τεχνική έκθεση «η κίνηση του λιμένα είναι πολύ μεγάλη και τείνει αυξανόμενη. Οι εγκαταστάσεις και υποδομές του Λιμένα, κατά τους μήνες αιχμής της τουριστικής περιόδου, εμφανίζουν έντονα συμπτώματα κορεσμού και αδυνατούν να εξυπηρετήσουν ικανοποιητικά όλους τους χρήστες.»
Η υπηρεσία παραλαβής των καταλοίπων και αποβλήτων των πλοίων πραγματοποιείται με εξειδικευμένα βαρέα οχήματα. Η παρουσία μεγαλύτερου αριθμού παρόχων θα αυξήσει τον αριθμό των οχημάτων εξυπηρέτησης και θα επιφέρει περαιτέρω επιβάρυνση των κυκλοφοριακών συνθηκών, καθώς απαιτείται η τακτική διέλευση και στάθμευση των οχημάτων εντός των περιορισμένων κυκλοφοριακών και επιχειρησιακών δυνατοτήτων του λιμένα. Αυτό θα προκαλέσει δυσχέρειες όχι μόνο για την ομαλή ροή των οχημάτων, αλλά και κινδύνους για την ασφαλή μετακίνηση των επιβατών, κυρίως της κρουαζιέρας, που μετακινούνται μεγάλες αποστάσεις πεζή, των φορτηγών και του προσωπικού του Οργανισμού.
6.3 Διοικητικές και περιβαλλοντικές υποχρεώσεις του Ο.Λ.ΚΕ. Α.Ε.
Ο Οργανισμός Λιμένος Κερκύρας Α.Ε., ως Φορέας Διαχείρισης του λιμένα Κερκύρας, υπέχει ευθύνη για την εφαρμογή των αρχών του περιβαλλοντικού και διοικητικού δικαίου, όπως αυτές απορρέουν από το εθνικό και ενωσιακό ρυθμιστικό πλαίσιο. Συγκεκριμένα, υποχρεούται να διασφαλίζει την αναλογικότητα, την αρχή της πρόληψης και της προφύλαξης, καθώς και την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», οι οποίες αποτελούν θεμέλια της περιβαλλοντικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθρο 191 ΣΛΕΕ).
Οι αρχές αυτές μεταφράζονται σε συγκεκριμένες υποχρεώσεις παροχή της υπηρεσίας και εποπτείας της, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται:
- Η συνεχής και τεκμηριωμένη παρακολούθηση της διαδικασίας συλλογής, μεταφοράς και τελικής διάθεσης αποβλήτων από τα πλοία,
- Ο αυστηρός έλεγχος των παρόχων ως προς την τεχνική, νομική και περιβαλλοντική τους επάρκεια, τη συμμόρφωση με τις αδειοδοτήσεις και τις διεθνείς συμβάσεις (όπως η MARPOL),
- Η διασφάλιση της ιχνηλασιμότητας των ροών αποβλήτων, μέσω της τήρησης μητρώων, των ηλεκτρονικών καταγραφών και της δυνατότητας άμεσης εποπτείας σε όλα τα στάδια της αλυσίδας διαχείρισης.
- Η εξασφάλιση της νομιμότητας, της ποιότητας και της διαφάνειας, με στόχο τη διατήρηση υψηλού επιπέδου εμπιστοσύνης μεταξύ του Οργανισμού, των χρηστών του λιμένα και των αρμόδιων αρχών ελέγχου.
Η ύπαρξη μεγάλου αριθμού παρόχων δυσχεραίνει σημαντικά την άσκηση των ανωτέρω αρμοδιοτήτων. Ο πολλαπλασιασμός των εμπλεκομένων ενισχύει τον κίνδυνο κατακερματισμού των ευθυνών, επιβαρύνει σημαντικά τους εποπτικούς πόρους του Οργανισμού, και δυσκολεύει την υιοθέτηση ενιαίων προτύπων ποιότητας και ασφάλειας. Αντιθέτως, η λειτουργία υπό το καθεστώς περιορισμένου αριθμού παρόχων που ήδη ισχύει, καθιστά την εποπτεία πιο αποδοτική, διατηρεί την επιχειρησιακή συνοχή και ενισχύει τη λογοδοσία και τη διαχειριστική διαφάνεια.
Η πολυπλοκότητα που προκύπτει από τη συνύπαρξη πολλών παρόχων εντός ενός περιορισμένου γεωγραφικού και λειτουργικού πεδίου απαιτεί ενισχυμένα μέτρα συντονισμού, εποπτείας και επικοινωνίας, τα οποία αυξάνουν το λειτουργικό κόστος και μειώνουν την αποδοτικότητα. Η εμπειρία του Οργανισμού δείχνει ότι το συγκεντρωτικό μοντέλο με περιορισμένο αριθμό παρόχων ενισχύει τον έλεγχο, την αποτελεσματικότητα και την επιχειρησιακή συνέχεια των υπηρεσιών, περιορίζοντας τους κινδύνους από καθυστερήσεις, αλληλοεπικαλύψεις και προβλήματα ασφάλειας.
Εξ άλλου, η εγγύτητα του λιμένα σε κατοικημένες περιοχές επιβάλλει την εφαρμογή αυστηρότερων προτύπων πρόληψης, ελέγχου ρύπανσης και διαχείρισης κινδύνου, καθιστώντας την ύπαρξη συγκεντρωτικού και ελεγχόμενου σχήματος παροχής υπηρεσιών αναγκαία και για λόγους περιβαλλοντικής πρόληψης και προστασίας και ασφάλειας και δημόσιας υγείας.
6.4 Τεχνική ετοιμότητα, ασφάλεια και επιχειρησιακή ανταπόκριση
Η παραλαβή και διαχείριση υγρών αποβλήτων πλοίων είναι υπηρεσία υψηλής τεχνικής εξειδίκευσης, η οποία απαιτεί αδιάλειπτη επιχειρησιακή ετοιμότητα, διαρκή διαθεσιμότητα εξοπλισμού και εκπαιδευμένου προσωπικού, καθώς και σαφώς καθορισμένα πρωτόκολλα ασφάλειας. Η εμπειρία του Ο.Λ.ΚΕ. Α.Ε. καταδεικνύει ότι τα παραπάνω είναι εφικτά μόνο στο πλαίσιο λειτουργίας περιορισμένου αριθμού παρόχων, όπου επιτυγχάνεται:
- Βελτιωμένος συντονισμός μεταξύ του παρόχου και των αρμόδιων λιμενικών και τελωνειακών αρχών,
- Ταχεία κινητοποίηση σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης ή περιβαλλοντικού συμβάντος,
- Αποφυγή καθυστερήσεων λόγω κατακερματισμού αρμοδιοτήτων ή ανεπαρκούς τεχνικής ετοιμότητας,
- Ενοποιημένη εφαρμογή προτύπων ασφάλειας, υγιεινής και περιβαλλοντικής συμμόρφωσης σε όλα τα στάδια της παραλαβής.
Επιπλέον, η λειτουργία με τον αριθμό παρόχων, που ισχύει σήμερα, επιτρέπει την εφαρμογή τακτικών ασκήσεων ετοιμότητας, τον συνεχή έλεγχο της καταλληλότητας του εξοπλισμού και τη συστηματική αναβάθμιση των επιχειρησιακών διαδικασιών. Το σχήμα αυτό ενισχύει συνολικά την αξιοπιστία και αποτελεσματικότητα της υπηρεσίας, διασφαλίζοντας ότι ο λιμένας μπορεί να ανταποκριθεί με συνέπεια σε όλες τις συνθήκες λειτουργίας.
Ενόψει των ανωτέρω ευχερώς προκύπτει ότι το σύνολο των ιδιαιτεροτήτων του Λιμένα Κερκύρας — χωρικών, λειτουργικών, κυκλοφοριακών και οργανωτικών — σε συνδυασμό με τις αυστηρές θεσμικές και περιβαλλοντικές υποχρεώσεις του Ο.Λ.ΚΕ. Α.Ε., καταδεικνύει την αναγκαιότητα διατήρησης του συστήματος περιορισμένου αριθμού παρόχων (ένας για τα υγρά και ένας για τα στερεά).
Η επιλογή αυτή δεν συνιστά περιορισμό του ανταγωνισμού, αλλά τεκμηριωμένη και αναλογική διοικητική απόφαση, η οποία αποσκοπεί στην εξασφάλιση της ασφάλειας, της διαφάνειας, της επιχειρησιακής επάρκειας και της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης. Η συγκεντρωτική οργάνωση της υπηρεσίας εξυπηρετεί τις αρχές της καλής διαχείρισης, ελαχιστοποιεί τους λειτουργικούς κινδύνους και ενισχύει τη δυνατότητα εποπτείας και λογοδοσίας. Υπό το πρίσμα αυτό, η προτεινόμενη ρύθμιση είναι όχι μόνο σύμφωνη με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο, αλλά και απολύτως αναγκαία για τη διατήρηση της λειτουργικής συνέχειας και της περιβαλλοντικής ευθύνης του λιμένα.
6.5 Εφαρμογή Προτύπων Ασφαλείας (I.S.P.S Code)
Στόχος της Ο.Λ.ΚΕ. Α.Ε. είναι η αποτροπή έκνομων ενεργειών και η εξασφάλιση συνθηκών ασφαλείας στην λιμενική εγκατάσταση για τα ελλιμενιζόμενα πλοία και όλα τα πρόσωπα που κινούνται στην λιμενική εγκατάσταση. Ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται με την εφαρμογή των προτύπων ασφαλείας, των μέτρων και των διαδικασιών που ορίζει ο Κώδικας ISPS και με αυστηρούς ελέγχους τήρηση τους.
Επισημαίνεται ότι στην λιμενική εγκατάσταση της προβλήτας κρουαζιεροπλοίων πολύ συχνά κατά την θερινή περίοδο, ελλιμενίζονται ταυτοχρόνως και για σχετικά περιορισμένο χρονικό διάστημα τέσσερα έως έξι κρουαζιερόπλοια με διαφορετικά χρονοδιαγράμματα, διαφορετικές ανάγκες, διαφορετικά ρεύματα αποβλήτων προς απόρριψηΠαράλληλα, η ταυτόχρονη έξοδος μεγάλου αριθμού επιβατών μετακινουμένων πεζή από τους ειδικά χωροθετημένους διαδρόμους, που σε διάφορα σημεία συμπλέκονται με τους χωροθετημένους οδικούς άξονες κίνησης των λεωφορείων μεταφοράς επιβατών και των βαρέων οχημάτων προμηθειών ή παραλαβής αποβλήτων και καταλοίπων των πλοίων, συνθέτουν ένα εξαιρετικά πολύπλοκο πρόβλημα ασφάλειας, το οποίο καλείται ο Οργανισμός να διαχειρίζεται κάθε στιγμή με επιτυχία.
Λαμβάνοντας υπ’ όψη τα ανωτέρω εκτιμάται ότι ακόμη και διπλασιασμός των υφιστάμενων παρόχων (δηλαδή δύο πάροχοι για τα υγρά και δύο πάροχοι για τα στερεά) δραστηριοποιούμενων ταυτόχρονα, με βαρέων τύπου οχήματα στο οδικό δίκτυο χερσαίας ζώνης λιμένα σε συνδυασμό με την ήδη αυξημένη κυκλοφορία θα επιβαρύνει τον βαθμό απασχόλησης ελεγκτικού μηχανισμού και κατ’ επέκταση την απόδοση διαχείρισης αντιμετώπισης ενδεχόμενου κινδύνου.
Αντίθετα, με τον περιορισμό σε έναν πάροχο για τα υγρά και έναν πάροχο για τα στερεά κατάλοιπα, περιορίζεται ο αριθμός των μέσων και του προσωπικού, που εμπλέκεται στην παραλαβή αποβλήτων μέσα στο λιμάνι και διευκολύνεται η άσκηση ελέγχου στα μέσα και στο προσωπικό του παρόχου τόσο μέσω ISPS, όσο και μέσω του Λιμεναρχείου Κέρκυρας (π.χ. αιφνιδιαστικοί έλεγχοι στα μέσα μεταφοράς).